Kun je vanaf 1 juli nog een laadpaal of warmtepomp aanleggen? Nieuwe regels zorgen voor wachtlijst
REGIO - Per 1 juli kan het zomaar een stuk langer duren om een warmtepomp of een laadpaal voor je elektrische auto aan te vragen. Dat komt door nieuwe regels van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De ruimte die netbeheerders eerst nog voor huishoudens overhielden, moet óók ten goede komen aan de bedrijven en woningbouw die op een wachtlijst staan als gevolg van het overvolle stroomnet. Dat heeft mogelijk dus grote gevolgen, maar wat betekent het voor jou als inwoner?
Nieuwe regels, hoe zit dat?
In december maakte ACM bekend te komen met een nieuw ‘maatschappelijk prioriteringskader’ – een nieuwe manier van voorrang verlenen – voor het verdelen van de ruimte op het stroomnet.
Dat was nodig, omdat door dat overvolle stroomnet grote stroomvragers, zoals bijvoorbeeld scholen, nieuwe flatgebouwen of grote data- en distributiecentra, op een wachtlijst terecht kwamen.
Voor huishoudens, laadpalen en het midden- en kleinbedrijf werd door netbeheerders Stedin en Liander altijd ruimte overgehouden om te verduurzamen door middel van bijvoorbeeld een laadpaal of warmtepomp, maar dat mogen ze niet meer doen van de ACM. Dat heeft mogelijk gevolgen als je jouw huis of bedrijfspand wil verduurzamen.
De gemeente doet daarom flink haar best om bewoners en ondernemers te stimuleren om alvast – vóór 1 juli – een aanvraag te doen. Ze zijn namelijk bang dat bewoners straks achterin de wachtrij moeten aansluiten, met het gevolg dat je jaren moet wachten voordat je bijvoorbeeld een warmtepomp kan plaatsen.
Hoelang het duurt om een akkoord voor zo'n aanvraag te krijgen als je deze pas na 1 juli indient, is ongewis. Dat is volledig afhankelijk van de ruimte op het stroomnet.
De ACM heeft met de nieuwe regels bepaald dat projecten die ervoor zorgen dat er méér ruimte komt op het stroomnet voorrang moeten krijgen. Dat soort projecten heten 'congestieverzachters', gebouwen of projecten die ervoor zorgen dat het stroomverbruik in de piekuren (tussen 16.00 uur en 21.00 uur en tussen 7.00 uur en 10.00 uur) afneemt.
Daarna krijgen projecten die te maken hebben met het verzekeren van de nationale veiligheid, zoals grote watergemalen die polders drooghouden, voorrang. Op plek drie komt de woningbouw en bouw van voorzieningen zoals een huisartsenpost. Alles dat niet in die lijst staat, komt onderaan in de wachtrij te staan.
Ondertussen is de capaciteit van het stroomnet mogelijk pas in 2034 opgelost in Zuid-Holland, met het risico dat je als particulier dus jaren moet wachten op een verzwaarde stroomaansluiting.
Wat betekenen de nieuwe regels dan voor mij?
Kort en goed is – zelfs voor netbeheerders – nog niet helemaal duidelijk wat voor effect de nieuwe regels hebben voor huishoudens. Dat komt volgens Stedin-regiodirecteur Maarten Bijl doordat ook de netbeheerders nog goed moeten doorrekenen wat de regels betekenen voor het verdelen van de resterende ruimte op het stroomnet.
Daarbij kan de belasting op het stroomnet zelfs per wijk of buurt verschillen. Het kan zomaar zijn dat er in jouw buurt net wat meer ruimte over is of dat er bijvoorbeeld in de toekomst een warmtenet wordt aangelegd. Dat betekent dat er bijvoorbeeld geen warmtepompen nodig zijn en er dus weer meer ruimte op het stroomnet in jouw buurt overblijft.
Wachtlijst
'Het kan wel betekenen dat als je een uitbreiding vraagt voor jouw stroomaansluiting, dat je dan dus op de wachtlijst komt te staan', legt Bijl verder uit. 'Dat kan betekenen dat je even langer moet wachten dan je gewend bent om een nieuwe aansluiting te krijgen.'
Dat kan volgens Bijl soms wel jaren duren. 'Maar het blijft belangrijk om met een installateur te kijken naar wat de mogelijkheden zijn en of een verzwaring van de aansluiting überhaupt nodig is.'
'Houd dus rekening met een wachtrij vanaf 1 juli. Ga geen heel dure keuken kopen, om er vervolgens achter te komen dat er niet de ruimte is op het stroomnet om deze te installeren', besluit Bijl.
Wat kan ik als bewoner nog wel doen?
De waarschuwingen van gemeenten zijn dus terecht. Maar van paniek is volgens de Haagse klimaatburgemeester en energiecoach Jelle de Jong geen sprake. 'Er valt meer dan genoeg te doen in huis zonder een verzwaring op je meterkast', legt De Jong uit.
‘Het is belangrijk om te weten dat je in veel gevallen geen verzwaring nodig hebt van de aansluiting in de meterkast’, stelt De Jong. ‘Gemeenten proberen dit nu te stimuleren, maar dat zorgt er mogelijk voor dat we allemaal achtbaanssnelwegen aan gaan leggen terwijl dat niet nodig is.’
Volgens De Jong kan je als bewoner – mits je je elektriciteitsverbruik spreidt over de dag – prima zonder verzwaring blijven verduurzamen, daar is ook niet altijd een warmtepomp voor nodig. 'Het belangrijkste is om de komende jaren eerst goed na te denken over hoe je bijvoorbeeld minder gas kan gebruiken de komende jaren.'
Dat kun je met name doen door de komende jaren in te zetten op bijvoorbeeld het zetten van dubbel glas of de vloer, de gevel en het dak te isoleren. Daarna kun je nadenken over vervolgstappen. 'Een all-electric warmtepomp heb je dan bijvoorbeeld lang niet altijd nodig', legt hij uit.
'Er zijn ook hybride warmtepompen, bijvoorbeeld. Daar kan je ook mee uit de voeten', gaat De Jong verder. 'En voordat je aan de slag bent gegaan met het isoleren van je huis, ben je ook weer jaren verder. Mogelijk is er dan aan de kant van de netbeheerders al een oplossing gevonden.'
Niet op zelfde moment
Volgens de Haagse klimaatburgemeester is het daarnaast van belang om juist iets te doen om het 'verkeer' op het stroomnet beter te spreiden, ook thuis. ‘Door bijvoorbeeld al vóórdat je thuis komt de warmtepomp aan te zetten om het warm te hebben en hem niet op het piekmoment tussen 17.00 uur en 21.00 uur aan te zetten. Dat helpt al.’
'Wacht dus even met de wasmachine aanzetten als je ook de vaatwasser al laat draaien. Laad je auto op als je gaat slapen en niet eerder', zegt De Jong.
Lees ook: Stroomnet is vol: inwoners en bedrijven straks op wachtlijst
