Clown Toet stopt en bundelt ervaringen in boek: ‘Een bewoner die me een zoen via het raam geeft, dat was heel bijzonder’
KAAG EN BRAASSEM – Na tien jaar stopt Carla Buntsma met Clown Toet. Als contactclown ging ze langs bij mensen met dementie of met een verstandelijke beperking, wat niet alleen zorgde voor een lach, maar vaak ook voor een traan. De herinneringen, ontroerende en waardevolle momenten zijn nu gebundeld in haar boek Contactclown Toet vertelt…. ‘Ik wil mensen blijven inspireren om dat contact te blijven maken.’
‘Als ik het nu niet ga doen, ga ik het nooit meer doen’, dacht Buntsma jaren geleden toen ze vijftig werd. Toen ze jong was, zag ze in een verpleeghuis een zorgclown contact met een bewoner maken. ‘Die werden daar allebei blij van. Toen dacht ik: ‘Ja, dat is wat ik wil’.’
Twee kinderen en vele jaren werk in verpleeghuizen later besloot Buntsma toch om nog een opleiding in het clownsvak te doen. Na de opleiding trok ze meteen de clownschoenen aan. Als contactclown maakte ze contact met mensen ‘waar woorden niet meer vanzelfsprekend zijn.’ Daaronder vielen bijvoorbeeld mensen die dementie of een verstandelijke beperking hebben.
Buntsma vindt dat de rol van een contactclown wezenlijk anders is dan die van een ‘normale’ clown. ‘Die hebben vaak toch een act waar je om kan lachen. Dat is meer een theatergebeuren. En een contactclown, die gaat op bezoek bij mensen. Dus dat is een hele andere insteek.’
Clown in de hoogwerker
Een tijd die Buntsma is bijgebleven, is de coronaperiode. ‘Contact maken was toen natuurlijk erg moeilijk’, vertelt de voormalig contactclown. Om toch langs te gaan bij de mensen, stond Clown Toet op een hoogwerker, zodat ze ook op hoogte aan de andere kant van het raam nog steeds de clown kon uithangen. De gesponsorde hoogwerker werd vervolgens bediend door haar man en zwagers.
Ze noemt het een bijzondere, maar ook zeker pittige tijd. ‘Ik vond het heel heftig om de mensen zo te zien, zeker het personeel in de pakken’, blikt ze terug. ‘Maar ik kon wel mijn basisvaardigheden gebruiken om toch contact te maken en de mensen te laten genieten van wat er buiten gebeurde.’ Met zeepsop tekende ze een hart op het raam, of ze drukte haar neus tegen het raam aan. ‘Dan komt er ineens een bewoner aan die me dan een zoen via het raam geeft. Dat was heel bijzonder.’
Genoeg geclownt
Toch heeft Clown Toet op 31 maart, na tien jaar werk als contactclown, haar clownsneus voor het laatst afgedaan. ‘Ik merkte dat ik steeds meer tijd nodig had om tussen de bezoeken door op te laden. Ik heb nu eigenlijk een dag of meer nodig om weer naar het volgende bezoek te gaan. Het werd al een soort van te zwaar.’
Tegelijkertijd wilde Buntsma ook op het hoogtepunt stoppen. ‘Ik heb zoveel dingen mogen meemaken.’ Ook dat het boek af zou zijn, droeg bij aan de keuze om dit hoofdstuk mooi af te sluiten. ‘Het is zo mooi geweest.’
Ik kijk. Ik zie. Ik ervaar.
Veel van de ervaringen, momenten en verhalen zijn nu opgeschreven in het boek ‘Contactclown Toet vertelt…’, geschreven door Marieke de Koning. ‘Ik wil die verhalen een plek geven.’
‘Ik heb ook mijn ervaring kunnen omzetten in tips over wat er nog wel aan contact mogelijk is bij mensen met dementie of een verstandelijke beperking’, vertelt Buntsma. Daarmee wil ze mensen blijven inspireren om contact te blijven maken. ‘Mensen met een verstandelijke beperking verliezen natuurlijk heel veel. Maar er is ook nog heel veel wel, waaronder het gevoel. Daar kan je nog zo veel mee.’
Het contact dat mensen nu zoeken naar aanleiding van het boek, emotioneert de contactclown. ‘Zoveel mooie woorden en mooie anekdotes. Tuurlijk heb je wel eens gehoord: ‘Fijn om mijn vader of moeder weer even te zien zoals ze was. Maar als je nu alle reacties op één hoop krijgt, is het heel mooi overweldigend.’
Lees ook: ‘Tweede ontsluiting en fietsbrug cruciaal voor ontwikkeling Braassemerland’
